Portal Rysunki.pl w ramach prezentacji artystów World Caricature Institute, przedstawia rysownika z Maroko. Aziz Bouzekri – oto wywiad i jego wybrane rysunki. Po treściach w języku polskim, wywiad jest po angielsku
Czy pamiętasz swój pierwszy rysunek, pierwszą publikację lub pierwszą wystawę? Jak rozpoczęła się Twoja artystyczna podróż? Co zainspirowało Cię do rysowania humorystycznych komiksów?
– Zacząłem myśleć o sztuce karykatury po okresie spontanicznego rysowania w dzieciństwie. Próbowałem zrozumieć jej znaczenie, co skłoniło mnie do zgłębiania i czytania, aż zacząłem rozumieć niektóre z jej koncepcji w liceum. Mój pierwszy rysunek przedstawiał nowego studenta stojącego przed duchem wyłaniającym się z dymu, wyrażając moją opinię o nowym systemie uniwersyteckim jako onieśmielającym dla nowych studentów. To była moja pierwsza praca opublikowana w lokalnej gazecie, a moja pierwsza wystawa miała miejsce na imprezie zorganizowanej przez studentów na uniwersytecie.
Jak tworzysz swoje rysunki? Czy wolisz rysować jak dawni artyści – na papierze – czy może wolisz technologię cyfrową i tablety?
– Dla mnie rysowanie jak dawni artyści jest niezbędnym doświadczeniem, a rysowanie na papierze ma swoją szczególną przyjemność. Uważam jednak, że nie ma nic złego w korzystaniu z technologii cyfrowej w rysowaniu. Gdyby istniała w przeszłości, artyści korzystaliby z niej bez wahania. Ja stosuję obie metody; najważniejsze jest przekazanie idei.
Czy jest temat, którego nigdy nie odważyłbyś się narysować? Czy humor i satyra mają swoje granice? Czy to prawda, że nie powinniśmy śmiać się ze wszystkiego?
– Wszystko ma swoje granice. Niezależnie od tego, jak szeroki jest zakres satyry, nie da się śmiać ze wszystkiego. Na przykład, nie da się narysować Boga ani wyśmiewać proroków. Religia i prawa boskie muszą być szanowane.
Jaki jest Twój największy sukces do tej pory i dlaczego? Czy uważasz, że sztuczna inteligencja zastąpi rysowników w przyszłości?
– Absolutnie nie. Niezależnie od tego, jak precyzyjny jest jej przekaz, nigdy nie osiągnie ludzkiego charakteru i wpływu dzieła sztuki stworzonego przez artystę. Jednak z czasem artyści staną się rzadkością.

Humor i satyra w Twoim kraju
Czy w Twoim kraju karykatury są postrzegane jako niewinne żarty, czy prowokacje polityczne? Czy rysownicy mieli tam problemy prawne?
– Karykatura jest jednym z najważniejszych narzędzi protestu politycznego i społecznego. Od momentu powstania zgromadziła liczne doświadczenia, przetrwała momenty zwrotne i przeszła zarówno trudności, jak i przełomy, w zależności od sytuacji politycznej w kraju. Niektórzy postrzegają ją jako niewinną komedię, podczas gdy inni uważają ją za prowokacyjną. Najbardziej odważne rysunki rzadko znajdują wydawców i są udostępniane w mediach społecznościowych, ponieważ nadal muszą przekroczyć pewne granice. Ci, którzy odważyli się je przekroczyć, zostali skazani na karę więzienia, grzywny lub zakaz wykonywania swojej sztuki.
Gdzie ludzie w Twoim kraju szukają humoru? Czy istnieją satyryczne programy telewizyjne, programy komediowe lub komicy? Czy istnieją strony internetowe poświęcone humorowi (żartom i rysunkom) lub magazyny satyryczne? Czy istnieje muzeum karykatury lub inne miejsca, które radują ludzkie serca? Czy istnieje oficjalna organizacja zrzeszająca rysowników komiksów?
– W moim kraju ludzie odnajdują humor w różnych miejscach, takich jak teatry, programy telewizyjne, strony internetowe i czasopisma. Jest wielu komików, którzy rozweselają ich serca, a także organizacja znana jako „Marokańskie Stowarzyszenie Marokańskich Rysowników Karykaturzystów”.
Partia Dobrego Humoru i World Caricature Institute
Co sądzisz o idei stojącej za Partią Dobrego Humoru (GHP), międzynarodową organizacją założoną 25 lat temu? Jej składka członkowska wynosi zaledwie trzy uśmiechy dziennie. Czy idea uczynienia świata lepszym i spokojniejszym miejscem poprzez śmiech jest Ci bliska? Czy wiesz, że GHP ma 5000 członków na całym świecie i ambasadorów w wielu krajach?
– Idea organizacji ma głęboki wymiar humanitarny, który porusza serce. Siła tej idei tkwi w jej prostocie; nie wymaga niczego więcej niż uśmiechu na twarzy drugiej osoby. To właśnie sprawia, że jest tak popularna wśród ludzi, ponieważ każdy chce być szczęśliwy.
Co sądzisz o symbolu inicjatywy Happy Skyscraper (GHP)? Od 2012 roku został on sfotografowany w 700 miastach na całym świecie. Czy chciałbyś dołączyć do tego zabawnego, globalnego wydarzenia i zrobić zdjęcie Happy Skyscraper w znanych miejscach publicznych w Twoim mieście?
– Symbol inicjatywy Happy Skyscraper jest wyrazisty i piękny, wskazując, że powinniśmy zawsze być u szczytu szczęścia i z radością sięgać nieba.
Jak oceniasz koncepcję World Cartoon Institute (WCI)? Co Twoim zdaniem powinna wspólnie zrobić elita rysowników na świecie?

Aziz Bouzekri – cartoonist (ENG)
Do you remember your first drawing, your first publication, or your first exhibition? How did your artistic journey begin? What inspired you to start drawing humorous cartoons?
I started thinking about caricature art after a period of spontaneous drawing during childhood. I was trying to understand its meaning, which led me to research and read until I began to grasp some of its concepts while in high school. My first drawing was a picture of a new student standing in front of a ghost emerging from smoke, expressing my view of the new university system as intimidating for new students. This was my first piece of artwork published in a local newspaper, and my first exhibition was at a student-organized event at the university.
How do you create your drawings? Do you prefer drawing like the old-time artists—on paper—or do you prefer digital technology and tablets?
For me, drawing like the old-time artists is an essential experience, and drawing on paper has its own special pleasure. However, I find there’s no harm in using digital technology in drawing. If it had been available in the past, artists would have used it without hesitation. I use both methods; the important thing is to convey the idea.
Is there a subject you would never dare to draw? Are there limits to humor and satire? Is it true that we shouldn’t laugh at everything?
Everything has its limits. No matter how broad the scope of satire, it can’t laugh at everything. For example, one cannot draw God or mock prophets and messengers. Religion and divine laws must be respected.
What is your greatest success so far, and why? Do you think artificial intelligence will replace cartoonists in the future?
Absolutely not. No matter how accurate its expression, it will never reach the human touch and impact of a work of art created by an artist. However, in its time, artists will become a rare commodity.

Humor and Satire in Your Country
In your country, are cartoons seen as innocent jokes or political provocations? Have cartoonists faced legal problems there?
Caricature is one of the most important tools of political and social protest. Since its inception, it has accumulated numerous experiences, weathered turning points, and endured both hardships and breakthroughs, depending on the political situation of the country. Some see it as innocent comedy, while others find it provocative. The most daring drawings rarely find a publisher and end up being shared on social media because they still have to cross certain red lines. Those who dared to cross these lines have faced imprisonment, fines, or a ban on practicing their art.
Where do people in your country look for humor? Are there satirical television programs, comedy shows, or comedians? Are there websites dedicated to humor (jokes and drawings) or satirical magazines? Is there a caricature museum or other places that bring joy to people’s hearts? Is there an official organization for cartoonists?
In my country, people find humor in various places such as theaters, television programs, websites, and magazines. There are many comedians who bring joy to their hearts, and there is an organization known as the „Moroccan Association of Moroccan Cartoonists.”
Good Humor Party and the World Institute of Cartooning
What do you think of the idea behind the Good Humor Party (GHP), an international organization founded 25 years ago? Its membership fee is just three smiles a day. Does the idea of making the world a better and more peaceful place through laughter resonate with you? Did you know that GHP has 5,000 members worldwide and ambassadors in many countries?
Answer 8: The organization’s concept has a profound humanitarian dimension that touches the heart. The strength of the idea lies in its simplicity; it requires nothing more than a smile on the face of another person. This is what makes it so widespread among people because everyone wants to be happy.
What do you think of the Happy Skyscraper (GHP) initiative’s symbol? Since 2012, it has been photographed in 700 cities around the world. Would you like to join this fun global event and take a picture of the Happy Skyscraper in some famous public places in your city?
The Happy Skyscraper initiative’s symbol is powerful and beautiful, indicating that we should always be at the peak of happiness and reach for the sky with our joy.
How do you evaluate the World Cartoon Institute (WCI) concept? In your opinion, what should the world’s elite cartoonists do together?
The World Cartoon Institute (WCI) is an excellent idea, and we should always stand united under its banner, working together to advance and enrich the art of cartooning.
Interwiev: Szczepan Sadurski, Poland
Director of World Caricature Instituje
President of Good Humor Party


