Pierwsza wystawa Szczepana Sadurskiego w Lublinie odbyła się w kwietniu 1984 roku w Galerii Żak, działającej w Akademickim Centrum Kultury Chatka Żaka. Była to pierwsza indywidualna prezentacja prac młodego rysownika w jego rodzinnym mieście, choć debiut wystawienniczy miał miejsce rok wcześniej w Kielcach. Zachowane informacje prasowe i archiwalne pamiątki pozwalają dziś odtworzyć historię tego wydarzenia.
Dlaczego pierwsza wystawa Szczepana Sadurskiego odbyła się w Kielcach
Choć młody rysownik prasowy Szczepan Sadurski pochodził z Lublina, pierwszą indywidualną wystawę zorganizowano mu w Kielcach, w Klubie Środowisk Twórczych U Sołtyków (ul. Partyzantów 18), w 1983 roku. Miał wtedy 17 lat i na koncie pierwsze prasowe publikacje.
„Kurier Lubelski” nr 242/83 napisał wtedy w notce, przy której był rysunek Sadurskiego: (…) „I mimo, że jest on mieszkańcem Lublina, wystawę zorganizowały mu… Kielce” (…).
Szczepan Sadurski niestety nie zachował w swym archiwum katalogu wystawy z 1984 r. Była to zgięta na pół kartka formatu A4 z kilkoma rysunkami oraz (wtedy jeszcze) krótką biografią autora.
A dlaczego akurat Kielce? Po prostu pojawiła się taka propozycja i bardzo młody rysownik z niej skorzystał. Na wernisaż do Kielc przyjechał osobiście.
Pierwsza wystawa Szczepana Sadurskiego w Chatce Żaka w Lublinie
Pierwsza indywidualna prezentacja Sadurskiego w rodzinnym Lublinie miała miejsce w kolejnym roku. Rysunki artysty pokazała Galeria „Żak” w Akademickim Centrum Kultury Chatka Żaka – znane lubelskim studentom miejsce, zlokalizowane na miasteczku uniwersyteckim UMCS. Wernisaż odbył się 4 kwietnia 1984 o godz. 19, a wystawa była czynna dla odwiedzających przez dwa tygodnie, między 4 a 20 kwietnia.
O wystawie informował „Kurier Lubelski” 69/84 z 4 kwietnia 1984, pisząc m.in.:
„Teraz przyszedł czas, aby zaprezentować się w rodzinnym Lublinie. (…) Będzie to jednocześnie okazja do zakupienia wybranych prac, jako że autor zamierza je sprzedawać od ręki i za przystępną cenę, umieszczając w miejsce oryginałów kopie. Przypominamy, że utalentowany satyryk ma lat 18 i jest uczniem Liceum Sztuk Plastycznych przy ul. Manifestu Lipcowego w Lublinie.”.
Co ciekawe, notka jest podpisana (kp) co oznacza, że napisał ją Kazimierz Pawełek, autor wydrukowanej w „Kurierze” szopki z 1982, której ilustracja Sadurskiego wywołała ogólnopolski skandal.
Krótka informacja o ekspozycji ukazała się też w Konfrontacjach.
Konfrontacje – studencka rubryka „Kuriera Lubelskiego”
Co ciekawe, „Chatka Żaka” była niemal po sąsiedzku z akademikiem, w którego pomieszczeniu na parterze co tydzień odbywały się spotkania studentów – dziennikarzy „Konfrontacji”, cyklicznego dodatku do „Kuriera Lubelskiego” ukazującego się co dwa tygodnie.
Choć Szczepan Sadurski był wtedy licealistą nie przeszkodziło to, aby przychodził regularnie na studenckie spotkania redakcyjne. Był jedynym rysownikiem „Konfrontacji”. Dla niektórych ten studencki epizod stał się początkiem dziennikarskiej kariery i pracy w „Kurierze Lubelskim”.
Powrót Szczepana Sadurskiego do Chatki Żaka po latach
Siedemnaście lat później, w 2001 roku Sadurski, wtedy już uznany rysownik mieszkający w Warszawie oraz wydawca czasopism z humorem i satyrą, był w Chatce Żaka znów.
Okazją było otwarcie wystawy – happeningu „Rasiści. Czarno na białym”. Była to zbiorowa wystawa szesnastu rysowników (Sadurskiego i współpracowników jego Wydawnictwa Superpress), będąca odpowiedzią na głośną sprawę sądową. Murzyn podał do sądu „Dobry Humor” i od Sadurskiego domagał się 100 tys. zł odszkodowania, w związku z wydaniem w 1997 r. dowcipów o Murzynach. Wystawa miała być formą protestu przeciwko próbom ograniczania wolności twórczej artystów i satyryków i najprawdopodobniej była jedyną ekspozycją rysunku satyrycznego o Afroamerykanach w Polsce.
Wystawie towarzyszył mały, elegancko wydany (papier kredowy, druk offsetowy), czarno-biały katalog (format A3 zgięty na pół), w którym było 16 rysunków o czarnoskórych, lista autorów i ich zdjęcia oraz informacje. Były też logotypy patronów medialnych – Kurier Lubelski, TVP3 Lublin, Radio Puls, Twój Dobry Humor, DobryHumor.pl i Pracownia Działań Plastycznych Chatka Żaka.
Pamiątki po pierwszej wystawie z 1984 roku
Wystawa „Rasiści. Czarno na białym” stała się okazją, aby „Chatka Żaka” przypomniała Szczepanowi Sadurskiemu o jego indywidualnej wystawie z 1984 roku.
Na stoliku położono dawną Kronikę, w której były wklejone: katalog wystawy, wycinek prasowy z „Kuriera Lubelskiego” oraz oryginalny rysunek Szczepana Sadurskiego wykonany czerwonym flamastrem, z dopiskiem: „Sz.Sadurski / 01.04.1984 / Na wernisażu w Chatce Żaka”.
Wystawa z kwietnia 1984 roku była pierwszą indywidualną prezentacją twórczości Szczepana Sadurskiego w rodzinnym Lublinie i jednym z wydarzeń, które zapoczątkowały jego wieloletnią działalność jako rysownika satyrycznego.
Pierwsza wystawa Szczepana Sadurskiego: (c) Rysunki.pl
FAQ – warto wiedzieć
Czym jest Chatka Żaka w Lublinie?
Chatka Żaka to Akademickie Centrum Kultury i Mediów UMCS w Lublinie. Od lat organizuje wystawy, koncerty, spektakle oraz wydarzenia kulturalne i jest jednym z najbardziej rozpoznawalnych ośrodków kultury studenckiej w mieście.
Jakie znaczenie ma pierwsza wystawa dla młodych artystów?
Pierwsza indywidualna wystawa jest ważnym momentem w rozwoju każdego twórcy. Pozwala zaprezentować prace szerszej publiczności, zdobyć pierwsze recenzje, nawiązać kontakty oraz rozpocząć budowanie rozpoznawalności. W przypadku Szczepana Sadurskiego wystawy z lat 1983–1984 były początkiem jego późniejszej, wieloletniej kariery.
Zobacz też:
> Jak nie poznałem Majki Jeżowskiej i wokalisty Papa Dance, ale trafiłem do TVP
> Kwiatki polskie – pierwsza książka Szczepana Sadurskiego
> Współpraca Sadurskiego z redakcją Głosu Budowlanych
