Jesienią 2015 roku polonijna gazeta Super Express USA objęła patronatem medialnym wystawę „Polacy w Nowym Jorku w karykaturze Sadurskiego”. Z tej okazji na okładce specjalnego wydania gazety ukazał się rysunek Szczepana Sadurskiego, a podczas Parady Pułaskiego na Manhattanie autor przejechał platformą redakcji, rozdając numer z własną okładką i wywiadem. Tak po ponad 20 latach ponownie spotkały się drogi Super Expressu i znanego polskiego rysownika.
> Zobacz: jak rozpoczęła się współpraca z polskim Super Expressem w 1994 roku
Super Express USA – polska gazeta wydawana w Nowym Jorku
Super Express USA był polonijnym dziennikiem wydawanym w Nowym Jorku. Nazwa nieprzypadkowo nawiązywała do znanego w Polsce „Super Expressu”. Gazeta trafiała do Polaków mieszkających w Stanach Zjednoczonych.
Nowojorska gazeta w 2015 r. objęła patronatem medialnym moją wystawę. Odwiedziłem redakcję mieszczącą się w jednym z wieżowców na Manhattanie, a podczas Parady Pułaskiego przejechałem Piątą Aleją wraz z przedstawicielami i przyjaciółmi Super Expressu USA.
Polacy w Nowym Jorku w karykaturze Szczepana Sadurskiego
Któregoś razu zatelefonował do mnie z Nowego Jorku Janusz Skowron. Po przywitaniu i krótkich grzecznościach, powiedział:
– Szczepan, a może do Nowego Jorku przyjedziesz znów? Prowadzę teraz galerię AR na Brooklynie, chętnie zrobimy twoją kolejną wystawę. Przyjedziesz?
Po przemyśleniu tematu, potwierdziłem – przyjeżdżam! Za najlepszy termin uznałem październik, bo wtedy w NYC odbywa się Parada Pułaskiego (dobrze wiem, bo 3 lata wcześniej byłem na niej, gdy na wschodnim wybrzeżu miałem spotkania z Polonią połączone z rysowaniem karykatur na żywo oraz szereg ekspozycji. To właśnie wtedy prasa z USA po raz pierwszy pisała, że jestem „jednym z najszybszych karykaturzystów świata”.
Ale co pokazać tym razem? Znów rysunki humorystyczne bez tekstu (żeby były zrozumiałe także przez osoby nie znające polskiego)? A może rysunki polityczne, które szybko się starzeją i nie każdy na bieżąco śledzi polskie wydarzenia? To nie był dobry pomysł. Tym razem postanowiłem pokazać coś innego.
Tak powstał pomysł wystawy karykatur „Polacy w Nowym Jorku w karykaturze Sadurskiego”. Przez kilka tygodni wyszukiwałem osoby aktywnie działające w nowojorskiej Polonii. Tak powstał cykl około 30 karykatur, który stał się podstawą wystawy. Nadarzyła się też okazja do odświeżenia wcześniejszych znajomości. W ciągu kilku tygodni powstał cykl karykatur.
W redakcji Super Express USA na Manhattanie
W okresie gdy w mojej warszawskiej pracowni, przed monitorem komputera powstawały karykatury, stworzyłem też projekt plakatu i zacząłem kompletować listę patronów medialnych. Był wśród nich Super Express USA, a logotypy umieściłem na dole plakatu.
W ramach rozmów, propozycji i uzgodnień z redakcją, był obszerny wywiad ze mną (ukazał się w specjalnym wydaniu SE USA, wydanym w co najmniej 5-tysięcznym nakładzie i był rozdawany gratisowo w dniu Parady Pułaskiego). Stworzyłem też specjalny rysunek związany z Paradą Pułaskiego, który zajął całą pierwszą stronę tego wydania.
Po przyjeździe odwiedziłem siedzibę SE USA, znajdującą się na ostatnim piętrze. Z tarasu rozpościera się widok na Manhattan, szczególnie w kierunku obu wież WTC. Wiedziałem o tym wcześniej, dlatego wziąłem ze sobą mini-wystawę World Happy Skyscraper Cartoons Tour i zrobiłem jedne z najbardziej charakterystycznych zdjęć cyklu ekspozycji-happeningów. Mogłem ją uwiecznić w wielu miejscach Nowego Jorku które wtedy odwiedziłem, ale wybrałem właśnie to miejsce.
Parada Pułaskiego na Manhattanie z Super Expressem USA
Miałem też od innych grup propozycje przemarszu w ich sekcjach w paradzie, jednak chciałem być częścią „Super Expressu USA”. Piątą Aleją Manhattanu tym razem nie przeszedłem (jak to miało miejsce w 2012 r.), lecz przejechałem na specjalnej platformie z logo SE USA, na której był m.in. DJ puszczający znane polskie przeboje muzyczne – co budziło dodatkowe zainteresowanie.
Gdy co jakiś czas parada na chwilę stawała, z platformy rozdawano gazetą z moim rysunkiem na okładce. Korzystając z okazji zrobiłem też kolejne fotografie nowojorskich wieżowców, tym razem z zupełnie innej perspektywy.
Po zakończeniu parady (na wysokości Trump Tower) gazetę nadal rozdawano, a ja zrobiłem wtedy zdjęcie pięknej miss (która też przejechała paradę na platformie SE USA) wraz z okładką.
Wernisaż wystawy w Galerii AR na Brooklynie
Jeśli sądzisz, że Galeria AR na Brooklynie to super nowojorska galeria sztuki, to rozwiewam te nadzieje. Wystawa czyli karykatury były przyczepione szpilkami w dwóch rzędach. Dla mnie liczyła się atmosfera i ludzie.
Przybyli niektórzy uwiecznieni na karykaturach, przejechał z New Jersey artysta Ryszard Druch z kolegami, były miłe rozmowy. Stworzyłem wtedy karykatury na żywo wszystkim chętnym.
Dodam, że informacje o wystawie dotarły do Polski dzięki korespondentowi Polskiej Agencji Prasowej.
Polscy karykaturzyści w Nowym Jorku
Po wprowadzeniu stanu wojennego kilku polskich rysowników zrobiło międzynarodową karierę. Największy sukces w Nowym Jorku odniósł Andrzej Czeczot, którego ilustracje publikowały m.in. „The New York Times”, „The New Yorker” i „The Wall Street Journal”. W kolejnych latach do grona polskich ilustratorów współpracujących z „The New York Times” dołączyli Jan Sawka, Andrzej Dudziński, Janusz Kapusta i Rafał Olbiński.
Super Express USA: (c) Szczepan Sadurski / Rysunki.pl
Szczepan Sadurski jest prawdopodobnie jedynym współczesnym polskim karykaturzystą mieszkającym w Polsce, którzy regularnie odwiedzają Nowy Jork i od 2012 r. mają tu autorskie wystawy.
Współpraca Sadurskiego z Super Expressem USA była jednym z jego najciekawszych epizodów kontaktów z nowojorską Polonią. Wystawa, okładka gazety, wywiad oraz udział w Paradzie Pułaskiego sprawiły, że po ponad dwóch dekadach historia rozpoczęta w polskim „Super Expressie” otrzymała nieoczekiwany nowojorski ciąg dalszy.
Dodatkowe informacje
Kiedy powstał Super Express USA i czym był dla Polonii?
Super Express USA rozpoczął ukazywanie się 15 kwietnia 1996 roku jako amerykańska edycja polskiego dziennika „Super Express”. Był pierwszym przypadkiem, gdy ogólnopolska gazeta codzienna stworzyła własne wydanie przeznaczone dla Polonii w Stanach Zjednoczonych. Przez blisko trzy dekady ukazywał się przede wszystkim w Nowym Jorku, docierając także do innych skupisk Polaków na wschodnim wybrzeżu USA oraz do Chicago. Oprócz wiadomości z Polski publikował informacje dotyczące życia Polonii, wydarzeń kulturalnych i społecznych oraz działalności polskich organizacji. Papierowe wydanie zakończyło działalność w 2024 roku.
Czym jest Parada Pułaskiego w Nowym Jorku?
Parada Pułaskiego (Pulaski Day Parade) odbywa się w Nowym Jorku od 1937 roku i należy do najważniejszych wydarzeń organizowanych przez amerykańską Polonię. Co roku tysiące uczestników przechodzą lub przejeżdżają Piątą Aleją na Manhattanie, prezentując polskie organizacje, szkoły, zespoły artystyczne oraz firmy. Wydarzenie upamiętnia generała Kazimierza Pułaskiego – bohatera walk o niepodległość Polski i Stanów Zjednoczonych.
Kim jest Janusz Skowron?
Janusz Skowron to artysta, który ukończył studia plastyczne w Lublinie, a następnie wyemigrował do Nowego Jorku. Jest również działaczem polonijnym i organizatorem wydarzeń kulturalnych. W 2012 roku poznał Szczepana Sadurskiego, a trzy lata później zaprosił go do zorganizowania wystawy „Polacy w Nowym Jorku w karykaturze Sadurskiego”.
Zobacz też:
> Sadurski polskim dzieciom w Ameryce
> 2025. Kolejna wystawa Sadurskiego w Nowym Jorku
