Złote Szpilki to jedna z najważniejszych nagród, jakie przez lata przyznawano polskim twórcom rysunku satyrycznego. Konkurs organizowany przez redakcję „Szpilek” nagradzał najwybitniejszych polskich twórców rysunku satyrycznego. Przedstawiamy laureatów Złotych, Srebrnych i Brązowych Szpilek oraz Złotych Szpilek z Wawrzynem, a także ciekawostki związane z tym wyjątkowym konkursem.
Ranking laureatów Złotych, Srebrnych i Brązowych Szpilek 1966-1989
Poniższą tabelę opublikowano w Almanachu Satyry Polskiej, interesującej publikacji Muzeum Karykatury. Publikacja ma 96 stron w formacie większym niż A4 i kolorową okładkę. Daty wydania nie podano. Ponieważ zestawienie laureatów kończy się na 1989 roku, można przypuszczać, że publikacja pochodzi z 1990 roku.
Na stronie 40 Eryk Lipiński (ówczesny dyrektor Muzeum Karykatury w Warszawie) opisuje historię powstania konkursu. Na sąsiedniej, 41 stronie jest tabelka kompletu laureatów Złotych Szpilek.
Autorzy zrobili dobrą robotę, choć w kilku miejscach są błędy. Julianowi Bohdanowiczowi przypisano imię Lulian). Dwukrotnie podano rok 1968, co należy odczytać jako: 1968 i 1969 (bo później jest 1970). Publikujemy listę z tymi błędami.
Najczęściej nagradzani laureaci Złotych Szpilek
Na podstawie powyższej tabeli przygotowaliśmy zestawienie najczęściej nagradzanych laureatów Złotych Szpilek. Przyjęliśmy zasadę, że zostawiamy tych, którzy zdobyli co najmniej jedną Złotą Szpilkę, a jeśli jej nie zdobyli – otrzymali co najmniej trzy Srebrne i Brązowe Szpilki.
Kolejność jest taka, jak zestawienia medalowe igrzysk olimpijskich – czyli wyżej jest ta osoba, która zdobyła Złotą Szpilkę, nawet jeśli inny laureat ma większą liczbę Srebrnych czy Brązowych Szpilek. Oto, co wyszło.
| Numer | Imię i nazwisko | Złota Szpilka | Srebrna Szpilka | Brązowa Szpilka |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Zbigniew Ziomecki | 5 | 0 | 3 |
| 2 | Jerzy Flisak | 3 | 2 | 2 |
| 3-4 | Andrzej Czeczot | 3 | 0 | 0 |
| 3-4 | Ireneusz Parzyszek | 3 | 0 | 0 |
| 5 | Edward Lutczyn | 2 | 3 | 4 |
| 6 | Andrzej Krauze | 2 | 2 | 2 |
| 7 | Janusz Stanny | 2 | 2 | 0 |
| 8 | Krzysztof Konopelski | 2 | 0 | 1 |
| 9-10 | Piotr Chrobok | 2 | 0 | 0 |
| 9-10 | Mieczysław Piotrowski | 2 | 0 | 0 |
| 11 | Julian Bohdanowicz | 1 | 3 | 2 |
| 12-16 | Janusz Kapusta | 1 | 1 | 0 |
| 12-16 | Eryk Lipiński | 1 | 1 | 0 |
| 12-16 | Marian Matocha | 1 | 1 | 0 |
| 12-16 | Szczepan Sadurski | 1 | 1 | 0 |
| 12-16 | Stefan Wielgus | 1 | 1 | 0 |
| 17 | Józef Burniewicz | 1 | 0 | 1 |
| 18 | Zbigniew Jujka | 0 | 3 | 2 |
| 19 | Antoni Chodorowski | 0 | 1 | 3 |
Złota Szpilka z Wawrzynem
Przyznawano także Złote Szpilki z Wawrzynem. Nie przyznawano jej za konkretny rysunek, lecz za całokształt twórczości. Jeden autor mógł otrzymać to wyróżnienie tylko raz. W niektórych latach tej nagrody nie przyznawano, w pozostałych wyniki były następujące:
1966 – Jerzy Zaruba
1968 – Maja Berezowska
1969 – Andrzej Stopka
1970 – Anna Lipińska
1971 – Karol Ferster
1972 – Eryk Lipiński
1973 – Jerzy Srokowski
1977 – Mieczysław Piotrowski
1980 – Sławomir Mrożek
1983 – Szymon Kobyliński
1988 – Zbigniew Lengren
Ciekawostki o konkursie
1) W roku 1981 nagród nie przyznano (był stan wojenny).
2) Najmłodszymi laureatami byli: Edward Lutczyn i Szczepan Sadurski. W chwili nagrodzenia mieli po 20 lat.
3) Dwukrotnie przyznano nagrody równorzędne. W 1979 roku Brązową Szpilkę otrzymali ex equo Antoni Chodorowski i Grzegorz Stańczyk, a w 1975 roku – Edward Lutczyn i Franciszek Maśluszczak.
4) Sceptykiem zorganizowania konkursu był red. naczelny „Szpilek” Arnold Mostowicz, jednak Eryk Lipiński zainteresował swym pomysłem Stefana Olszowskiego z Komitetu Centralnego PZPR, który zajmował się prasą.
5) Ciekawostką jest silna pozycja lidera Zbigniewa Ziomeckiego (5 Złotych Szpilek, kolejni zdobyli ich trzy) oraz fakt, że nagradzany w konkursie pięciokrotnie Zbigniew Jujka, Złotej Szpilki nie otrzymał.
Złote Szpilki – konkurs, który przeszedł do historii
Konkurs Złotych Szpilek pozostaje ważnym fragmentem historii polskiego rysunku satyrycznego. Lista jego laureatów pokazuje, jak wiele znakomitych nazwisk tworzyło polską szkołę karykatury i satyry.
Dziś są konkursy, które używają określenia „Złote Szpilki”, jednak nie mają one związku ze znanym od wielu lat konkursem redakcji „Szpilek”.
Złote Szpilki laureaci: (c) Rysunki.pl
Zobacz też:
> Tu więcej o konkursie Złotej Szpilki
> Szczepan Sadurski nagrodzony Srebrną Szpilką’86
